Windows 11 krijgt er binnenkort geen grote make-over bij, maar wél een pakket aan gerichte verbeteringen die al lang bovenaan veel wensenlijstjes staan: betrouwbaarheid, snelheid en minder irritante randproblemen. In het Release Preview-kanaal (de laatste testfase vóór brede uitrol) staan nu builds klaar die precies daarop inzetten.
De kans is groot dat (een deel van) deze veranderingen in de eerstvolgende maandupdate terechtkomt, vermoedelijk rond maart. Microsoft belooft niets op functieniveau, maar dit is doorgaans het kanaal waar features niet meer maanden hoeven te rijpen.
In het kort
- Taakbalk krijgt een ingebouwde internetsnelheidstest via het netwerkicoon/Quick Settings (opent in je standaardbrowser).
- Meer stabiliteit rond aanmelden, Delen in de buurt, projecteren (Win+P) en vooral printen (minder kans op vertraging bij veel printjobs).
- Slaapstand krijgt aandacht, inclusief snellere “resume” in zware scenario’s en een fix voor laptops in een dock met gesloten klep.
- Kleine maar fijne UI/gebruikersdingetjes: WebP als achtergrond, widgets-instellingen als volledige pagina en “Alles uitpakken” werkt breder dan alleen klassieke zip-mappen.
- Voor pro’s/IT: Sysmon-functies komen als optionele Windows-feature, en er zitten enterprise-achtige herstelverbeteringen in (Quick Machine Recovery / backup-herstel bij eerste aanmelding).
Context
Microsoft staat al een tijd onder druk om Windows 11 “gewoon weer strak” te krijgen. Niet omdat er te weinig features zijn, maar omdat updates te vaak randproblemen meenemen: van slaapstand-gekke dingen tot printers die zich vreemd gedragen en login-schermen die niet altijd doen wat je verwacht.
Dat update-stress echt is, bleek nog deze winter: Microsoft moest zelfs een out-of-band update uitbrengen om fouten met cloudbestanden (denk: OneDrive/Dropbox) na een eerdere update te repareren.
Tegelijkertijd zegt Microsoft al langer dat het performanceklachten serieuzer wil aanpakken (onder meer via betere telemetrie/feedback in testbuilds). De lijn “minder gedoe, meer snelheid en betrouwbaarheid” past dus in een trend die al in 2025 zichtbaar was.
Wat verandert er nu
Betrouwbaarheid & bugfixes
De lijst met fixes in de Release Preview-build is opvallend “saai” – en dat is hier juist een compliment.
- Login en lockscreen: Microsoft meldt verbeterde betrouwbaarheid van het aanmeldscherm.
- Delen in de buurt: grotere bestanden versturen zou minder vaak misgaan.
- Projecteren (Win+P): het projectievenster moet consistenter verschijnen.
- Printen: de printservice (spoolsv.exe) wordt aangepakt om haperingen te beperken bij “high-volume printing”. Dat is precies het soort bedrijfs- en thuisfrustratie waar je pas aan denkt als het misgaat.
- Verkenner – Netwerkpagina: betere betrouwbaarheid bij het tonen van apparaten op de Netwerk-pagina.
Dit klinkt als onderhoud, maar het zijn wél de plekken waar Windows 11 in het dagelijks gebruik vaak een tikje wankel voelt.
Prestaties & “responsiveness”
Microsoft noemt meerdere kleine performance-ingrepen die vooral merkbaar zijn als je vaak in Instellingen zit of als je systeem al druk is.
- Windows Update-instellingen moeten sneller reageren.
- Opslag-instellingen: het scannen naar tijdelijke bestanden wordt sneller, plus een paar modernere dialoogvensters.
- Beeldscherm/slaapstand: er zijn performanceverbeteringen bedoeld om de tijd om uit slaapstand te komen te verkorten in zware scenario’s.
En dan die specifieke, heel herkenbare: laptops die in een docking station hangen met het scherm dicht. Daar zou “resume” betrouwbaarder worden zodra je weer aan netstroom hangt, zonder dat je de klep hoeft te openen.
Nieuwe functies & interface
De “nieuwe” functies zijn niet wereldschokkend, maar ze zijn wel typisch van die features waar je je afvraagt waarom ze er niet al waren.
1) Snelheidstest vanuit de taakbalk
Je kunt straks via het netwerkicoon (of Quick Settings) een ingebouwde speedtest starten. Let op: Windows voert die test niet in een eigen app uit, maar opent een test in je standaardbrowser. Handig voor snelle diagnose (“ligt het aan m’n wifi of aan de site?”), minder chic dan een native tool.
2) WebP als bureaubladachtergrond
WebP is een modern afbeeldingsformaat dat vaak kleiner is dan JPG/PNG bij vergelijkbare kwaliteit. Windows 11 kan straks .webp direct als achtergrond instellen, zowel via Instellingen als via rechtsklik in Verkenner.
3) Widgets-instellingen als volwaardige pagina
In plaats van een dialoogvenster openen de widgetinstellingen als volledige pagina in de Widgets-app. Klein, maar het past bij het langzame (en broodnodige) opruimen van oude “pop-up” UI.
4) Verkenner krijgt ‘Alles uitpakken’ breder beschikbaar
De “Extract all”-knop verschijnt in de command bar ook bij andere archiefmappen dan de klassieke .zip-ervaring. In de praktijk betekent dat: minder gedoe met rechtermuisknopmenu’s of externe tools voor simpele uitpakklussen.
5) Nieuwe emoji (Emoji 16.0)
Niet essentieel, wel onvermijdelijk: de emoji-panel krijgt de set uit Emoji 16.0.
6) Een (licht) irritant extraatje: Microsoft-account duwtje
Er komt een nieuwe ingang in het accountmenu van het Startmenu die je doorstuurt naar een “benefits page” van je Microsoft-account. De timing is… interessant: precies in een update die verder vooral “rust in de tent” uitstraalt.
Security/IT: Sysmon wordt “ingebouwd”
Voor beheerders en securitymensen is dit misschien het opvallendste punt: Sysmon-functionaliteit komt als native Windows-feature (wel uitgeschakeld standaard en expliciet aan te zetten). Sysmon is al jaren populair uit de Sysinternals-hoek voor diepere eventlogging en threat hunting; Microsoft wil het beheer simpeler maken door het via Windows Updates mee te laten lopen.
Belangrijk detail: “ingebouwd” betekent hier niet dat het ineens automatisch alles logt. Je moet het activeren, en configuratie blijft een vak apart (zeker als je niet wilt verdrinken in events).
Wat betekent dit voor gebruikers
Thuisgebruikers merken vooral de som: minder haperingen rond slapen/wakker worden, minder gedoe met printen, en net wat snappier Instellingen. De speedtest is een leuke bonus, net als WebP-achtergronden.
Power users krijgen een paar praktische extra’s (archieven uitpakken, kleine taakbalkverbeteringen bij “uncombined”, emoji’s) en zien opnieuw dat Microsoft de taakbalk stap voor stap bijschaaft in plaats van in één grote klap terug naar “Windows 10 maar dan nieuw”.
Zakelijke omgevingen hebben hier waarschijnlijk het meeste aan: printspooler, Entra ID SID-resolutie, backup/restore bij first sign-in en Quick Machine Recovery zijn typisch van die dingen die je pas waardeert wanneer je een paar honderd apparaten moet beheren.
Beschikbaarheid
De veranderingen zitten nu in Windows Insider Release Preview als KB5077241, met builds 26100.7918 (24H2) en 26200.7918 (25H2).
Microsoft rolt een deel “gradual” uit: niet iedereen ziet alles meteen, ook niet als je de update al hebt. En zoals altijd geldt: wat in Release Preview zit, heeft een grote kans om breed te komen, maar details (en timing) kunnen nog schuiven.
Advies/nuance
- Wacht je op stabiliteit? Dan is dit juist een update om in de gaten te houden, maar niet per se om op dag één blind te installeren – zeker niet op een pc waar je werk van afhangt. De afgelopen maanden lieten zien dat er soms noodpatches nodig zijn.
- Heb je printer-ellende of slaapstandproblemen? Dan kan deze update het verschil maken. Het zijn precies de onderdelen die Microsoft expliciet noemt.
- Sysmon: alleen interessant als je weet waarom je het aanzet. Voor “ik wil extra veiligheid” is het geen magische schakel; het is vooral een logging/monitoringtool die je goed moet inregelen.
- Die nieuwe Microsoft-account ingang in Start: verwacht daar geen praktische winst, vooral een extra route naar accountinformatie. Wie allergisch is voor dit soort nudges, zal het herkennen.
Afsluiter
Dit is niet de update die Windows 11 opnieuw uitvindt. Het is er één die Windows 11 hopelijk weer iets meer laat aanvoelen als een volwassen, voorspelbaar platform: minder rare uitglijders, meer polish op de plekken waar je elke dag tegenaan loopt. Als Microsoft deze koers vasthoudt – onderhoud vóór glitter – is dat misschien wel de meest welkome “nieuwe feature” van allemaal.
